Τρίτη, 24 Δεκεμβρίου 2013

Στάδια της Αγάπης

Μερος Ά
Αγαπάμε πραγματικά ή είμαστε απλά προσκολλημένοι, ταυτισμένοι ή εξαρτημένοι από συγκεκριμένα άτομα; Είναι η αγάπη μας ελεύθερη και χωρίς όρους ή εξαρτάται από διάφορες συνθήκες και απαιτήσεις; Τι είναι η αγάπη χωρίς όρους; Είναι δυνατόν να την καλλιεργήσουμε; Ποια είναι η διαφορά μεταξύ αγάπης και προσκόλλησης; Πώς μπορούμε να καθορίσουμε αν αυτό που αισθανόμαστε είναι αγάπη ή προσκόλληση; Πώς μπορούμε να εξαγνίσουμε την αγάπη μας και να προχωρήσουμε σε υψηλότερα επίπεδα συνειδητότητας, προσφέροντας μεγαλύτερη ευτυχία σε όλους, μαζί και στον εαυτό μας;
Αυτά είναι μερικά από τα πολλά ερωτήματα που θα θέσουμε και θα αναλύσουμε σ’ αυτό το κεφάλαιο.

Τι είναι η αγάπη;Είναι πολύ δύσκολο να προσδιορίσουμε την έννοια της αγάπης, ίσως επειδή η πραγματικότητα της αγάπης προσεγγίζει τις πνευματικές διαστάσεις και είναι πέρα από χρόνο και χώρο και έτσι πέρα από την κατανόηση από τον ανθρώπινο νου. Η αγάπη, όπως και όλες οι άλλες πνευματικές πραγματικότητες, περιγράφεται ευκολότερα με το τι δεν είναι. Η αγάπη δεν είναι φόβος, πλήγωμα, πόνος, ζήλια, πίκρα, μίσος, ξεχωριστότητα, λαγνεία, προσκόλληση, επιθετικότητα, εγωκεντρισμός, αδιαφορία, κτητικότητα, καταπίεση - και ο κατάλογος συνεχίζεται.

Η αγάπη δημιουργεί συναισθήματα ενότητας. Νιώθουμε για τους άλλους όπως νιώθουμε για τον εαυτό μας. Νοιαζόμαστε για την ευημερία, ευτυχία, επιτυχία, υγεία και πνευματική ανάπτυξή τους τόσο όσο και για τη δική μας.

Να αγαπάς κάποιον σημαίνει να θέλεις να είναι ευτυχισμένος ανεξάρτητα από το τι τον κάνει ευτυχισμένο. Η αγάπη γεννά κατανόηση, συμπόνια, συγχώρεση, ευτυχία, ικανοποίηση, γαλήνη, χαρά και επιθυμία για προσφορά με όποιον τρόπο μπορούμε.

Η αγάπη είναι διεύρυνση πέρα από τα όρια του εγώ. Είναι η ικανότητα να ταυτιστούμε με τον άλλον, να παραμερίσουμε προσωπικά συμφέροντα και ανάγκες ώστε να ακούμε πραγματικά και να κατανοούμε τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντα του άλλου.

Η αγάπη είναι η δύναμη που επιτυγχάνει ενότητα και αρμονία. Είναι η «κόλλα» του σύμπαντος. Βοηθά άτομα με διαφορετικά εγώ, επιθυμίες, προγραμματισμούς και ανάγκες να υπερβούν όλες αυτές τις δυνητικά απωθητικές δυνάμεις και να ενωθούν.

Η αγάπη είναι η δύναμη της ενότητας που θα διευκολύνει την ήδη υπάρχουσα μέσα μας πνευματική ενότητα και αρμονία να εκδηλωθεί σε νοητικό, συναισθηματικό, σωματικό, οικογενειακό, κοινωνικό, οικονομικό, πολιτικό και παγκόσμιο επίπεδο.

Βαδίζουμε προς την ενότητα (ακόμη κι αν μερικές φορές φαίνεται το αντίθετο) και οι κινητήριες δυνάμεις είναι η αγάπη και η γνώση.

Γι’ αυτό η αγάπη είναι η μέγιστη, η ύψιστη ανθρώπινη αρετή και χρειάζεται να της δοθεί προτεραιότητα σε σχέση με τις άλλες ανάγκες και έγνοιες μας. 
Μόνο μ’ αυτόν τον τρόπο θα αποκτήσουμε ειρήνη, ευτυχία και ευημερία στη Γη.

Αγάπη αντί για ανάγκηΗ δύναμη της έλξης που ονομάζουμε αγάπη εκφράζεται σε πολλά επίπεδα και με αναρίθμητους τρόπους. Το βασικότερο επίπεδο είναι αυτό της ανάγκης. Συχνά χρησιμοποιούμε τη λέξη αγάπη, ενώ στην πραγματικότητα εννοούμε «ανάγκη». Λέμε «σ’ αγαπώ», αλλά, αν το αναλύσουμε βαθύτερα, διακρίνουμε ότι αυτό που λέμε στην πραγματικότητα είναι «σε χρειάζομαι». Αυτό είναι το βασικό μήνυμα των περισσότερων ερωτικών τραγουδιών. Θρηνούν με λύπη, πόνο, αγωνία και φωνάζουν «με άφησες, δεν μπορώ να ζήσω χωρίς εσένα, σε χρειάζομαι».

Αυτό δεν είναι αγάπη. Είναι ανάγκη, προσκόλληση και εθισμός. Αν ήταν αγάπη και ο άλλος ήταν πιο ευτυχισμένος αφήνοντας μας ή με κάποιον άλλον, θα χαιρόμασταν και δεν θα νιώθαμε λύπη για τον εαυτό μας. Το να αγαπάς σημαίνει να θέλεις ο άλλος να είναι ευτυχισμένος, υγιής και επιτυχημένος με κάθε τρόπο. Η αγάπη δεν προκαλεί τον πόνο που νιώθουμε, όταν κάποιος μας αφήνει ή μας απορρίπτει. Ο πόνος γεννιέται επειδή στηριζόμαστε στον άλλο για ασφάλεια, απόλαυση ή επιβεβαίωση. Η αγάπη δημιουργεί ευτυχία. Οι ανάγκες και οι προσκολλήσεις δημιουργούν φόβο, πόνο και ταλαιπωρία.

Η αγάπη μας είναι ανάμικτη με σημαντική ποσότητα ανάγκης. Η αγάπη θέλει να δίνει. Η ανάγκη θέλει να παίρνει. Μερικές φορές αυτό που ζητάμε να πάρουμε είναι πολύ λεπτό και απαιτεί βαθιά εσωτερική έρευνα. Όποτε νιώθουμε πόνο σε μια σχέση μας, είναι επειδή κινδυνεύουν να μην ικανοποιηθούν οι ανάγκες μας. Και όταν δεν ικανοποιούνται, η «αγάπη» μας μετατρέπεται σε πόνο, απογοήτευση, φόβο, μοναξιά, κατωτερότητα ή πίκρα και μερικές φορές σε θυμό, μίσος, οργή και επιθυμία για εκδίκηση.

Πώς μπορεί η αγάπη να μετατραπεί σε όλα αυτά τα αρνητικά συναισθήματα; Δεν μπορεί. Η απλή αλήθεια είναι ότι ένα τέτοιο συναίσθημα δεν ήταν ποτέ από την αρχή αγνή αγάπη. Ήταν μια «έλξη» βασισμένη σε κάποιο βαθμό στην ανάγκη.

Σημείωση: Αυτό δεν σημαίνει ότι θα απορρίψουμε τον εαυτό μας επειδή σπάνια αγαπάμε πραγματικά αγνά. Δεν θα μπορούσαμε, καθώς δεν είμαστε ακόμη φωτισμένα πνευματικά όντα. Θα ήταν σαν να απορρίπτουμε τον εαυτό μας που δεν έχουμε πανεπιστημιακό δίπλωμα, όταν ακόμη φοιτούμε στο δημοτικό. Είναι φυσικό να μην μπορούμε να αγαπάμε χωρίς όρους. Αυτό είναι το στάδιο εξέλιξής μας. Και είναι εξίσου φυσικό να εξελιχθούμε σε μια αγνότερη μορφή αγάπης.

Απελευθερώνοντας την αγάπη μας από την ανάγκηΤο πρώτο βήμα για το άνοιγμα της καρδιάς μας στην πραγματική αγάπη είναι να αποδεχθούμε και να αγαπήσουμε τον εαυτό μας όπως ακριβώς είμαστε με όλες τις αδυναμίες και τα λάθη μας. Μόνο τότε μπορούμε να προχωρήσουμε αποτελεσματικά.

Το δεύτερο βήμα είναι να αρχίσουμε να παρατηρούμε τα συναισθήματά μας που προκύπτουν από την αλληλεπίδρασή μας με τους άλλους. Με την αντικειμενική αυτοπαρατήρηση, μπορούμε να καθορίσουμε σε ποιες καταστάσεις αγαπάμε χωρίς όρους και σε ποιες νιώθουμε προσκολλημένοι και «αγαπάμε» κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες. Ακολουθούν κάποια παραδείγματα που θα μας βοηθήσουν να το καταλάβουμε.

Στάδιο 1. Ανάγκη γι’ αυτούς που μας κάνουν να νιώθουμε ασφάλειαΣτρεφόμαστε στους άλλους για ασφάλεια. Στρεφόμαστε στους γονείς, συντρόφους, συγγενείς, παιδιά, εργοδότες, φίλους, πνευματικούς δασκάλους και άλλους.

Αγαπάμε 
αυτούς τους ανθρώπους, αλλά συχνά αυτή η αγάπη βασίζεται στο γεγονός ότι μας προσφέρουν μια αίσθηση ασφάλειας. Αν αρχίσουν να συμπεριφέρονται με τρόπους που αναιρούν την αίσθηση ασφάλειάς μας, αν αποφασίσουν να μας αφήσουν για κάποιον άλλον, θα συνεχίσουμε να τους αγαπάμε; Αν ο εργοδότης μας μάς απολύσει, θα συνεχίσουμε να τον αγαπάμε; Αν οι γονείς μας μάς πετάξουν στο δρόμο, θα συνεχίσουμε να τους αγαπάμε; Ή η αγάπη μας είναι σφιχτοπλεγμένη με την ανάγκη μας για ασφάλεια;

Εάν, σαν γονείς, ονειρευόμαστε για τα παιδιά μας να γίνουν ευκατάστατοι και κοινωνικά αποδεκτοί επαγγελματίες, θα τα αγαπάμε το ίδιο αν γίνουν γυρολόγοι, ζητιάνοι ή αναρχικοί; Μερικοί γονείς θα μπορέσουν να το κάνουν. Άλλοι όχι.
Το βασικό ερώτημα είναι αν τα αισθήματα αγάπης μας είναι σταθερά και συνεπή ανεξάρτητα από την αλλαγή συμπεριφοράς αυτών που «αγαπάμε». Σε κάθε περίπτωση που αντιλαμβανόμαστε την καρδιά μας να κλείνει, μπορούμε να ψάξουμε να βρούμε το τι φοβόμαστε. Τι θα μπορούσαμε να χάσουμε;

Μόνον όταν έχουμε επιτύχει απόλυτη εσωτερική ασφάλεια, ίσως βασισμένη σε μια εσώτερη πνευματική αφύπνιση ή πίστη, θα μπορέσουμε να αγαπήσουμε χωρίς προσκολλήσεις ασφάλειας. Μόνον όταν γνωρίζουμε ότι μπορούμε να ζήσουμεχωρίς τους άλλους, μπορούμε να τους αγαπάμε πραγματικά σταθερά.

Η κοινωνία έχει δημιουργήσει απόλυτη σύγχυση μέσα μας γι’ αυτό το θέμα. Πιστεύουμε ότι, αν αγαπάμε τους άλλους, πρέπει να εξαρτιόμαστε ολοκληρωτικά από αυτούς και να φοβόμαστε ότι θα γκρεμιστεί ο κόσμος μας αν κάτι τους συμβεί. Αυτό είναι ανασφάλεια. Αυτό είναι έλλειψη πίστης στον εαυτό μας και στο Θεό. Είναι έλλειψη πίστης στην πνευματική μας φύση και στην ικανότητά μας να προχωράμε στη ζωή. Δεν έχει να κάνει τίποτα με την αγάπη.

Ίσως γι’ αυτόν το λόγο ο Απόστολος Ιωάννης έγραψε, «Όπου υπάρχει τέλεια αγάπη, δεν μπορεί να υπάρχει φόβος».

Στάδιο 2. Ανάγκη για απόλαυσηΑς παρατηρήσουμε πώς ο εθισμός μας στην απόλαυση μπορεί να περιορίσει το βίωμα της αγάπης. Δημιουργούμε σχέσεις που μας δίνουν απόλαυση και επιβεβαίωση όσο και ασφάλεια. Μπορεί να στηριζόμαστε στον άλλον για χρήματα, ταξίδια, ρουχισμό, σεξ, ενθάρρυνση, φιλοφρονήσεις, χιούμορ, εύγευστες τροφές, καθαρό σπίτι, ανέσεις ή ακόμη και για την ομορφιά του. Όμως, όταν ο άλλος σταματήσει να μας τα δίνει ή αποφασίσει να τα δώσει σε κάποιον άλλον, ή να τα μοιράσει ανάμεσα σε μας και σε κάποιον άλλον, συνεχίζουμε να τον αγαπάμε ή νιώθουμε πληγωμένοι, εξαπατημένοι και καταβεβλημένοι από συναισθήματα αδικίας, θυμού και ίσως εκδίκησης; Ο όρος εδώ είναι ότι «Σ’ αγαπώ επειδή μου δίνεις απόλαυση, ευτυχία, ικανοποίηση. Αν σταματήσεις, τα αισθήματά μου αλλάζουν». Αυτό είναι αγάπη υπό όρους.

Στάδιο 3. Η Ανάγκη επιβεβαίωσηςΜπορούμε επίσης να στηριζόμαστε σε κάποιον για επιβεβαίωση. Αυτό μπορεί να πάρει πολλές μορφές. Μια μορφή είναι,«Άκουσε με και κάνε αυτό που σου λέω. Μπορώ να σε ελέγξω. Αυτό με κάνει να νιώθω δυνατός και άξιος. Αν, όμως, σταματήσεις να κάνεις ό,τι σου λέω, θα πάψω να αισθάνομαι αγάπη και ενότητα μαζί σου.» Αυτό το πρόβλημα αναπτύσσεται συχνά ανάμεσα σε παιδιά και γονείς, όταν ένα παιδί φθάνει στην εφηβεία. Επίσης ανάμεσα σε συζύγους. Σε πολλές χώρες η σύζυγος καταπιέζεται και ο σύζυγος νιώθει δύναμη και επιβεβαίωση. Αν, όμως, η γυναίκα αρχίσει να σκέφτεται και να ενεργεί από μόνη της, αυτός αρχίζει να πανικοβάλλεται, να θυμώνει και μερικές φορές να γίνεται επιθετικός. Οι ρόλοι αυτοί μπορεί να είναι και αντίστροφοι και να είναι η γυναίκα που ελέγχει και νιώθει επιβεβαίωση.

Επίσης νιώθουμε επιβεβαίωση όταν κάποιος μας χρειάζεται, όταν κάποιος εξαρτάται από μας.
 Αυτό μπορεί να συμβαίνει ανάμεσα σε γονείς και παιδιά, δασκάλους και μαθητές, φίλους, ή ακόμη ανάμεσα στο «σωτήρα» και «σ’ αυτόν που έχει ανάγκη». Σ’ αυτές τις περιπτώσεις, αυτός που τον έχουν ανάγκη αισθάνεται ότι έχει αξία ή ίσως και ανωτερότητα. Αυτή είναι η μία πλευρά της συνεξάρτησης. Μπορεί ακόμη να βρούμε νόημα στη ζωή μας επειδή κάποιος μας χρειάζεται, στηρίζεται σε μας. Αν, όμως, ο άλλος δεν θέλει πια να είναι το παιδί, ο μαθητής, αυτός που έχει ανάγκη, νιώθουμε γι’ αυτόν την ίδια έλξη και αγάπη; Αν όχι, τότε η αγάπη μας είναι ανάμικτη με την ανάγκη να μας χρειάζονται. Χρειαζόμαστε να δίνουμε, να προσφέρουμε και να θυσιαζόμαστε, για να νιώθουμε χρήσιμοι, να έχουμε αξία ή να ενισχύουμε την εικόνα του εαυτού μας. Αν συμβαίνει αυτό, τότε όλα όσα προσφέρουμε σ’ αυτήν την περίπτωση, όλες μας οι θυσίες είναι στην πραγματικότητα για τον εαυτό μας και όχι για τους άλλους.

Αυτό δεν αποκλείει το γεγονός ότι μπορεί πράγματι να μας χρειάζονται, ή ότι μπορεί να έχουμε αλτρουιστική αγάπη μαζί με την ανάγκη μας να μας χρειάζονται. Συχνά έχουμε δύο και τρία κίνητρα συγχρόνως.
Μια τρίτη άποψη αυτής της έλξης για επιβεβαίωση είναι η περίπτωση που «αγαπάμε» αυτούς που μας δικαιώνουν, είτε λεκτικά, λέγοντας μας ότι έχουμε δίκιο είτε απλά ανήκοντας στην ίδια κοινωνική, πολιτική, θρησκευτική, πνευματική ομάδα και πιστεύοντας στο ίδιο σύστημα αξιών. «Σ’ αγαπώ γιατί συμφωνείς μαζί μου, γιατί είσαι σαν κι εμένα, γιατί με επιβεβαιώνεις.» Κι αν αλλάξουν πεποιθήσεις και προσηλυτιστούν σε άλλο πολιτικό κόμμα, σε άλλη θρησκεία ή πνευματική ομάδα, θα νιώθουμε το ίδιο πλησίασμα και την ίδια «αγάπη»; Ίσως ναι, ίσως όχι.

Μια τέταρτη άποψη της ανάγκης για επιβεβαίωση ονομάζεται «έρωτας». Σ’ αυτήν την περίπτωση υπάρχει αμοιβαίο (καμιά φορά μόνο από τη μια μεριά) πάθος σε σωματικό, συναισθηματικό και μερικές φορές νοητικό επίπεδο. Αυτή είναι μια ειδική έλξη ανάμεσα σε δύο πρόσωπα, που διεγείρουν θετικά και φέρνουν χαρά και ικανοποίηση ο ένας στον άλλον. Αυτή η θετική διέγερση έχει συνήθως να κάνει με την ανάγκη για ασφάλεια, απόλαυση και επιβεβαίωση.
Αυτή η ένταση συναισθημάτων σπάνια κρατάει περισσότερο από λίγα χρόνια. Το ζευγάρι έχει τότε τη δυνατότητα να μετατρέψει τον έρωτα σε μια σταθερή μορφή αγάπης χωρίς όρους, ή να αντιμετωπίσει τον πόνο της σύγκρουσης ή το χωρισμό. Αργά ή γρήγορα, θα βρεθούμε αντιμέτωποι με τις διάφορες αρνητικές πλευρές του άλλου και, αν δεν μπορούμε να τον αγαπάμε όπως είναι, η σχέση διαλύεται.

Μέχρι να μπορέσουμε να αγαπάμε χωρίς όρους, θα είμαστε δυστυχισμένοι, ανασφαλείς και συχνά σε σύγκρουση με τους ανθρώπους γύρω μας. Και θα μπορέσουμε να αγαπήσουμε χωρίς όρους όταν θα είμαστε αρκετά ώριμοι ώστε να βιώνουμε εσωτερική ασφάλεια, εσωτερική ικανοποίηση, εσωτερική ελευθερία και μια σταθερή συναίσθηση της αξίας μας. Με άλλα λόγια, μπορούμε να αγαπάμε αγνά μόνον αυτούς που δεν χρειαζόμαστε. Όταν χρειαζόμαστε τους άλλους, δεν μπορούμε να τους αγαπάμε χωρίς όρους. Αυτό, στην αρχή, μπορεί να είναι δύσκολο να το κατανοήσουμε, αλλά βαθιά σκέψη και παρατήρηση θα αποδείξουν την αλήθεια του. Η ικανότητα να αγαπάμε χωρίς όρους είναι βασική προϋπόθεση για πνευματική ανάπτυξη και για ευτυχισμένη ζωή.

Συνεχίζεται
Από το Βιβλίο
Η ΑΓΑΠΗ ΕΙΝΑΙ ΕΠΙΛΟΓΗ
του Ρ. Η. Νατζεμυ
www.armonikizoi.com/greek
http://www.armonikizoi.com/store/products/product-love-choice_el
http://www.armonikizoi.com/store/products/category/pdf_greek

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου